Wat betekent een hoge grondwaterstand of een dijk of sloot achter het huis voor de aanbouw?
Bij een dijk, een sloot of een hoge grondwaterstand komt er naast de gemeente een tweede partij in beeld, het waterschap, dat toetst of de aanbouw de waterkering of de watergang niet in de weg zit. Dat raakt vooral de plek en de diepte van het bouwwerk, en soms is er naast de omgevingsvergunning een aparte toestemming van het waterschap nodig.
Waarom komt het waterschap in beeld naast de gemeente?
Het waterschap is verantwoordelijk voor waterkeringen, watergangen en de waterhuishouding in zijn eigen gebied, en dat is een andere taak dan de gemeente heeft met de omgevingsvergunning. Ligt uw perceel dicht bij een dijk, een sloot of een ander water dat het waterschap beheert, dan toetst het waterschap het bouwplan op die eigen taak.
Die toets loopt via de keur, de eigen verordening van het waterschap voor werkzaamheden bij water en waterkeringen. Een aanbouw binnen de beschermingszone van een dijk of vlak langs een sloot kan daardoor een eigen watervergunning nodig hebben, los van wat de gemeente over het bouwwerk zegt.
Beide toetsen lopen naast elkaar en niet in elkaars plaats. Een omgevingsvergunning van de gemeente zegt niets over toestemming van het waterschap, en andersom evenmin, dus is het zaak om bij een perceel dicht bij water allebei na te gaan.
Wat betekent een hoge grondwaterstand voor de fundering?
Een hoge grondwaterstand betekent dat er water staat op een diepte waar bij het grondwerk voor de fundering doorheen gegraven moet worden, en dat vraagt om bemaling tijdens de bouw om droog te kunnen werken. Na de bouw blijft de grondwaterstand een gegeven waarmee het ontwerp van de fundering en de vloer rekening houdt.
Bij een blijvend hoge stand kan een kruipruimte of een lage fundering vochtproblemen geven als daar niet op is ontworpen, en dat is een van de redenen waarom de sondering ook de grondwaterstand in beeld brengt en niet alleen de draagkracht van de grond.
Grote bemaling tijdens de bouw kan bovendien vergunningplichtig zijn bij het waterschap, omdat het tijdelijk onttrekken van grondwater de waterhuishouding in de omgeving raakt. Bij twijfel over de omvang van de bemaling is dit een van de eerste vragen om bij de opname te stellen.
Wat vraagt een sloot of dijk achter het huis aan afstand?
Een sloot of dijk kent een beschermingszone waarbinnen bouwen beperkt of vergunningplichtig is, en die zone is breder dan de sloot of de dijk zelf oogt. Hoe breed die zone precies is, staat vastgelegd in de legger van het waterschap, de kaart waarop de waterstaatswerken en de bijbehorende zones staan.
Bouwen binnen die zone kan de stabiliteit van de dijk raken of de doorstroming van de sloot belemmeren, en dat is precies waar het waterschap op toetst. Een aanbouw die net buiten de zone valt, ontloopt deze toets meestal helemaal.
Vraag de legger van uw eigen waterschap op voor het adres van de woning voordat het ontwerp wordt vastgelegd. Dat voorkomt dat een aanbouw wordt getekend op een plek die vanwege de afstand tot het water alsnog moet worden aangepast.
Wat regelt u het beste voordat het ontwerp vastligt?
Ga na bij welk waterschap uw perceel hoort en vraag de legger op voor uw eigen adres, zodat duidelijk is of er een beschermingszone over het bouwvlak loopt. Dat is een kwestie van een kaart opvragen en kost weinig tijd in verhouding tot wat het later kan voorkomen.
Laat bij een hoge grondwaterstand de sondering ook de grondwaterstand meenemen, zodat de constructieberekening voor de fundering daarmee rekent. Dat voorkomt een fundering die technisch klopt op papier maar in de praktijk vochtproblemen geeft.
Neem bij twijfel rechtstreeks contact op met het waterschap voor uw gebied. Net als bij de gemeente levert dat een schriftelijk antwoord op in plaats van een aanname, en bij een perceel vlak bij water is dat papier de wachttijd waard.
Veelgestelde vragen
Geldt de toets van het waterschap ook als de aanbouw vergunningsvrij is?
Ja. De vrijstelling van het Besluit bouwwerken leefomgeving gaat over de omgevingsvergunning van de gemeente en zegt niets over de keur van het waterschap. Bij een perceel binnen een beschermingszone kan een vergunningsvrij bouwwerk alsnog een watervergunning nodig hebben.
Hoe weet ik of mijn sloot bij het waterschap in beheer is?
Niet elke sloot is een waterschapswatergang; sommige zijn particulier of van de gemeente. De legger van het waterschap laat zien welke watergangen in beheer zijn en welke beschermingszone daarbij hoort, en dat is de bron om te raadplegen in plaats van de sloot zelf.
Kan bemaling tijdens de bouw schade geven aan de tuin van de buren?
Een onttrekking van grondwater kan de grondwaterstand in de directe omgeving tijdelijk verlagen, en dat is precies waarom grotere bemaling bij het waterschap gemeld of vergund moet worden. Een beoordeling vooraf voorkomt dat dit pas na afloop aan het licht komt.