Moet een aanbouw aan de BENG-eisen en isolatie-eisen voldoen?
De BENG-eisen zelf, voor een bijna energieneutraal gebouw, gelden voor nieuwbouw en niet rechtstreeks voor een uitbreiding van een bestaande woning. Een aanbouw moet wel voldoen aan de eisen die het Besluit bouwwerken leefomgeving aan nieuwe bouwdelen bij verbouw stelt, waaronder een isolatiewaarde voor de nieuwe gevel, het nieuwe dak en de nieuwe vloer.
Waarom gelden de BENG-eisen niet rechtstreeks voor een aanbouw?
Omdat BENG is opgezet als prestatie-eis voor een compleet nieuw gebouw: de eisen kijken naar de energiebehoefte, het primair fossiel energiegebruik en het aandeel hernieuwbare energie van het gebouw als geheel. Een aanbouw is geen zelfstandig gebouw maar een uitbreiding van een bestaande woning, en daarmee vallen de drie BENG-indicatoren er niet één op één op toe te passen.
Voor verbouw, waaronder een aanbouw, kent het Besluit bouwwerken leefomgeving een eigen, beperkter pakket eisen dat zich richt op de nieuwe bouwdelen zelf, niet op de energieprestatie van de hele woning. Dat is een bewuste keuze: een bestaande woning volledig naar BENG-niveau brengen enkel omdat er een aanbouw bij komt, zou de meeste verbouwingen onuitvoerbaar maken.
Dat betekent niet dat er niets geldt. Het betekent dat de eisen zich richten op wat er nieuw wordt gebouwd: de gevel, het dak, de vloer en de kozijnen van de aanbouw zelf.
Wat geldt er dan wel voor de nieuwe bouwdelen?
Voor nieuwe scheidingsconstructies bij verbouw stelt het Besluit bouwwerken leefomgeving een minimale isolatiewaarde, uitgedrukt in de Rc-waarde van de gevel, het dak en de vloer. Welke waarde precies van toepassing is, hangt af van het bouwdeel en van het moment van de aanvraag, en hoort in de tekening van uw aannemer te worden aangehouden.
Daarnaast gelden er eisen aan de kierdichting en aan de spouwmuurconstructie, zodat de nieuwe schil niet alleen isolerend maar ook luchtdicht is. Een goed geïsoleerde gevel met een slecht afgedichte aansluiting op de bestaande woning verliest een groot deel van het beoogde effect.
Voor glas geldt een aparte eis aan de warmteweerstand, meestal ingevuld met drievoudige beglazing in nieuwe kozijnen. Dat is bij een aanbouw met een grote pui vaak het onderdeel waarin de isolatie-eis het meest merkbaar terugkomt in het ontwerp.
Wat gebeurt er als de aanbouw op de bestaande installatie aansluit?
Dan komt er een praktische vraag bij, los van de wettelijke eis: of de bestaande verwarming de extra ruimte aankan. Een cv-ketel of warmtepomp die precies op de oude woning is afgestemd, heeft bij een grote aanbouw soms te weinig capaciteit over, ook als de nieuwe schil zelf ruimschoots aan de eisen voldoet.
Dat is geen vergunningsvraag maar een ontwerpvraag, en hoort in het gesprek met de aannemer thuis voordat de installatie wordt aangelegd. Een wind- en waterdichte schil met een tekortschietende verwarming voelt in de winter niet als winst.
Bij twijfel is een doorrekening door de installateur de moeite waard, zeker bij een uitbreiding die een substantieel deel van het woonoppervlak toevoegt. Dat voorkomt dat de isolatie-eis wel gehaald wordt, maar het comfort niet.
Hoe wordt er op deze eisen getoetst?
Bij een vergunningplichtige aanbouw beoordeelt de gemeente de opgegeven waarden bij de aanvraag, als onderdeel van de toets aan het Besluit bouwwerken leefomgeving. De tekening en de berekening horen de toegepaste isolatiewaarden dan al te benoemen.
Bij een vergunningsvrije aanbouw vervalt die toets vooraf, maar de eisen zelf blijven gelden. De verantwoordelijkheid dat het bouwwerk eraan voldoet, ligt dan bij de eigenaar en de bouwer samen, zonder dat de gemeente het vooraf controleert.
Vraag daarom, ongeacht of er een vergunning nodig is, in de offerte na welke isolatiewaarden worden toegepast en waarop ze zijn gebaseerd. Dat is een van de details die pas achteraf zichtbaar wordt, en dan alleen via de energierekening.
Veelgestelde vragen
Moet mijn hele woning aan BENG voldoen als ik een aanbouw plaats?
Nee. BENG is een eis voor nieuwbouw als geheel; een aanbouw aan een bestaande woning valt onder de aparte, beperktere eisen voor verbouw uit het Besluit bouwwerken leefomgeving, die zich richten op de nieuwe bouwdelen zelf.
Geldt de isolatie-eis ook voor een onverwarmde aanbouw?
Voor een ruimte die niet wordt verwarmd, gelden andere, doorgaans lichtere eisen dan voor een verblijfsruimte. Of een aanbouw als verwarmd of onverwarmd wordt aangemerkt, bepaalt mede welke eisen erop van toepassing zijn, en hoort dus vooraf helder te zijn.
Kan ik zelf een hogere isolatiewaarde kiezen dan wettelijk verplicht is?
Ja, de wettelijke Rc-waarde is een minimum en geen maximum. Een dikkere isolatielaag of drievoudige beglazing waar tweevoudig zou volstaan, is een keuze die u vooraf met de aannemer bespreekt en die in de offerte als eigen regel kan staan.