Hoe wordt een aanbouw geventileerd en waarom telt dat bij een gasloze woning?
Via een combinatie van toevoer van verse lucht, meestal door een rooster in het kozijn, en afvoer van vervuilde lucht, mechanisch of natuurlijk, afgestemd op de rest van het ventilatiesysteem van de woning. Bij een gasloze woning telt dat extra zwaar, omdat er geen open verbrandingstoestel meer is dat de luchtkwaliteit indirect bewaakte.
Waarin verschilt natuurlijke ventilatie van mechanische ventilatie in een aanbouw?
Natuurlijke ventilatie laat verse lucht binnenkomen via roosters in het kozijn of de gevel, en vervuilde lucht ontsnapt via een rooster of kanaal dat op de buitenlucht is aangesloten, aangedreven door wind en temperatuurverschil. Dat werkt eenvoudig en zonder bewegende delen, maar de capaciteit is minder goed te sturen dan bij een mechanisch systeem.
Mechanische ventilatie gebruikt een ventilator om lucht af te voeren, vaak met een klein kanaal naar een keuken of badkamer in de aanbouw, aangesloten op het bestaande afzuigsysteem van de woning of op een eigen unit. Balansventilatie gaat een stap verder en regelt ook de toevoer mechanisch, met warmteterugwinning uit de afgevoerde lucht.
Welk systeem past, hangt af van wat er al in de woning zit: een aanbouw met een eigen geïsoleerde badkamer of keuken vraagt vaker om een mechanische aansluiting dan een eenvoudige woonuitbreiding zonder natte ruimte.
Waarom kan een aanbouw de capaciteit van het bestaande systeem overvragen?
Elk ventilatiesysteem is berekend op het volume en het aantal ruimtes van de woning zoals die was op het moment van aanleg, en een aanbouw voegt daar vierkante meters en soms een natte ruimte aan toe. Een bestaand mechanisch systeem dat precies op maat was voor de oude plattegrond, kan de extra ruimte niet zomaar meenemen zonder dat de capaciteit ergens anders in de woning tekortschiet.
Bij een aanbouw met alleen een woonkamer of een bijkeuken is de extra belasting vaak beperkt en met een extra rooster of een enkel kanaal op te lossen. Bij een aanbouw met een keuken of badkamer, waar vet, stoom en geur afgevoerd moeten worden, is een eigen afvoerpunt vaak nodig, met een capaciteitscheck van het bestaande systeem als eerste stap.
Die check hoort bij de opname op locatie thuis, samen met de andere aansluitingen die in hoe sluit een aanbouw aan op de bestaande vloer, verwarming en riolering worden beschreven.
Wat verandert er bij een gasloze woning?
Een woning met een open verbrandingstoestel, zoals een oude gaskachel of een cv-ketel zonder gesloten toevoer, had van nature een zekere hoeveelheid ventilatie nodig om veilig te kunnen verbranden, en dat werd via bouwvoorschriften bewaakt. Een gasloze woning met een warmtepomp of elektrische verwarming heeft die verbrandingslucht niet meer nodig, maar de vraag naar frisse lucht voor de bewoners zelf verdwijnt daarmee niet.
Sterker nog, een gasloze woning is vaak beter geïsoleerd en luchtdichter gebouwd dan een oudere woning, en dat betekent dat vocht en kooldioxide zich sneller ophopen als de ventilatie niet meegroeit. Bij een aanbouw aan een gasloze woning is dat reden om de mechanische ventilatie eerder te overwegen dan bij een oudere, minder luchtdichte woning.
Wat dit voor de aanbouw betekent, is dat de keuze voor het ventilatiesysteem niet los staat van de rest van de woning, maar juist een vervolg is op hoe de bestaande woning al is verwarmd en geventileerd.
Hoe wordt de ventilatie in de praktijk aangelegd?
Bij natuurlijke toevoer komen er roosters in de nieuwe kozijnen, afgestemd op de oppervlakte van de aanbouw, en die roosters horen al in de kozijnbestelling te zijn meegenomen. Achteraf een rooster in een kozijn zetten is mogelijk, maar minder net dan wanneer het in het ontwerp al was voorzien.
Bij mechanische afvoer komt er een kanaal door de vloer, de wand of het dak naar de bestaande unit of naar een nieuwe buitenmond, en die route moet net als een leiding voor verwarming of riolering voor het storten van de vloer of het sluiten van het dak vastliggen.
De laatste stap is de afstelling: een ventilatiesysteem dat wel is aangelegd maar niet is ingeregeld, haalt zijn capaciteit niet. Vraag daarom bij oplevering na of de nieuwe aansluiting is meegenomen in de afstelling van het hele systeem en niet alleen los is aangesloten.
Veelgestelde vragen
Is een gasloze woning bepalend voor het ventilatiesysteem van de aanbouw?
Het is een van de factoren, samen met of er een natte ruimte in de aanbouw komt en wat de bestaande woning al aan capaciteit heeft. Bij een gasloze woning ligt de nadruk sterker op mechanische afvoer, omdat de luchtdichtheid van zo'n woning meestal hoger is.
Kan een aanbouw met alleen roosters volstaan zonder mechanische afvoer?
Bij een eenvoudige woonruimte zonder keuken of badkamer kan dat, mits de rest van de woning al natuurlijk geventileerd is en er geen stoom of vet hoeft te worden afgevoerd. Zodra er een natte ruimte bijkomt, is een mechanische afvoer vrijwel altijd de betere keuze.
Moet een bestaand ventilatiesysteem worden vervangen bij een aanbouw?
Niet per se; vaak volstaat een uitbreiding met een extra kanaal of rooster op het bestaande systeem. Alleen als de capaciteit echt tekortschiet voor het vergrote volume van de woning, is een grotere unit de betere oplossing.