Hoe wordt de aansluiting tussen oud en nieuw waterdicht gemaakt?
Met een loodslabbe die het water van de nieuwe gevel of het nieuwe dak over de oude gevel heen leidt, een dilatatie die de twee bouwdelen los van elkaar laat bewegen zonder dat er een naad openscheurt, en een kimfixatie onderaan die de vloer of de wand op de juiste hoogte tegen opstijgend vocht afdicht.
Wat doet een loodslabbe op de aansluiting met de oude gevel?
Een loodslabbe is een strook lood die in de voeg van het bestaande metselwerk wordt ingewerkt en vervolgens over de nieuwe dakrand of gevelaansluiting heen valt, zodat regenwater dat langs de oude gevel loopt, buiten de naad om wordt geleid. Zonder die strook zoekt water zijn weg via de kortste route naar binnen, en dat is precies de naad tussen oud en nieuw.
Lood is daarvoor het gangbare materiaal omdat het zich makkelijk laat vormen rond een oneffen bestaande gevel, iets wat een strak profiel niet kan. Bij een aanbouw tegen een muur die niet helemaal recht is, wat bij oudere woningen vaker voorkomt dan bij nieuwbouw, is die flexibiliteit precies waarom de slab zijn werk goed doet.
De uitvoering telt minstens zoveel als het materiaal: een slab die te kort de voeg in gaat, laat op termijn los, en een slab zonder voldoende overlap met de nieuwe dakbedekking of gevelbekleding laat daar juist water door.
Waarom is er een dilatatie nodig tussen de oude en de nieuwe constructie?
Een dilatatie is een bewust opengelaten naad die twee bouwdelen toestaat onafhankelijk van elkaar te bewegen, en die beweging ontstaat vrijwel altijd tussen een bestaande woning en een nieuwe aanbouw. De oude woning heeft zijn zetting grotendeels achter de rug, terwijl de nieuwe aanbouw nog moet zetten, en zelfs bij dezelfde funderingsvorm lopen de twee dus niet helemaal gelijk op.
Zonder die naad bouwt de spanning zich op in het metselwerk of het stucwerk, tot het op de zwakste plek scheurt, vrijwel altijd precies op de aansluiting tussen oud en nieuw. Met een dilatatie wordt die beweging opgevangen in een voeg die daarvoor is bedoeld, met een elastische kit of een afdekprofiel dat meebeweegt.
Dit sluit direct aan op wat er bij de fundering speelt: hoe groter het zettingsverschil dat de fundering van de aanbouw ten opzichte van het bestaande huis met zich meebrengt, hoe belangrijker een goed uitgevoerde dilatatie is, wat bij een aanbouw op veengrond nog sterker speelt dan op een draagkrachtige zandlaag.
Wat regelt een kimfixatie onderaan de constructie?
Een kimfixatie is de detaillering op het punt waar de vloer of de wand van de aanbouw op de fundering begint, en die plek is kritiek omdat opstijgend vocht uit de grond daar het makkelijkst naar binnen kan trekken. Een goed uitgevoerde kim houdt dat vocht buiten de constructie, met een vochtwerende laag die net boven het maaiveld begint.
Bij de aansluiting op de bestaande woning telt dit dubbel, omdat de kim van de aanbouw en die van het bestaande huis vaak op een net iets ander niveau liggen. Die twee moeten zo op elkaar aansluiten dat er geen doorlopend pad voor vocht ontstaat op de plek waar de twee vloerniveaus samenkomen.
Dit detail wordt zelden gezien na de oplevering, omdat het onder de afwerkvloer en achter de plint verdwijnt, en dat is precies waarom het tijdens de bouw wordt gecontroleerd en niet erna.
Wat gaat er mis als deze details worden overgeslagen?
Vocht verschijnt zelden op de plek waar de fout is gemaakt, maar een stuk verderop, waar het water via de constructie naar de laagste of zwakste plek zoekt. Een ontbrekende loodslabbe laat zich pas na een stevige regenbui zien, als er een vochtplek verschijnt op het plafond of de muur van de aangrenzende kamer.
Een ontbrekende dilatatie laat zich later zien, doorgaans na de eerste of tweede winter, als het zettingsverschil zich heeft opgebouwd tot een scheur. Die scheur is dan geen constructief probleem van de aanbouw zelf, maar wel een teken dat de aansluiting niet goed was gedetailleerd.
Al deze details horen daarom expliciet in de werkomschrijving te staan, en niet stilzwijgend te worden aangenomen als onderdeel van het metselwerk. Wie een offerte leest zonder deze drie termen erin, mag ernaar vragen voordat er wordt getekend.
Veelgestelde vragen
Is lood het enige materiaal voor een slabbe op de aansluiting?
Lood is het gangbare materiaal doordat het zich naar een oneffen gevel laat vormen, maar er bestaan ook kunststof of aluminium varianten. Die zijn stugger en minder geschikt voor een onregelmatige bestaande gevel, maar wel bruikbaar op een strakke, rechte aansluiting.
Zie je een dilatatie van buiten terug?
Meestal wel, als een smalle, doorlopende voeg met elastische kit tussen twee gevelvlakken, of als een afdekprofiel op de overgang. Hij wordt bewust zichtbaar gehouden, omdat een dichtgesmeerde dilatatie zijn functie verliest.
Moet de kimfixatie ook bij een aanbouw op een fundering op staal?
Ja, opstijgend vocht speelt bij elke funderingsvorm, ook bij een fundering op staal. De uitvoering verschilt iets per funderingstype, maar het principe, vocht buiten de constructie houden, blijft hetzelfde.